به گزارش «سراج24»، نخبگان در هر کشور قلب تپنده و رهبران علمی به حساب میآیند؛ آنان هستند که میتوانند در بزنگاههایی کشور را نجات دهند. در عمر 35 ساله جمهوری اسلامی ایران از این دست نخبگان کم نداشتهایم؛ دانشمندانی همچون مجیدشهریاری که در اوج تحریمها و در شرایطی که هیچ کشوری به ایران سوخت 20 درصد نمیفروخت، با تلاش شبانهروزی و بدون دریافت رقمی، صفحات سوخت را طراحی کرد.
چند سالی است که در کشور برای نخبگان جوان، بنیادی ایجاد شده است تا مشکلات آنان را شناسایی کنند و در حد توان به کمکشان بشتابند. ایجاد چنین بنیادی باعث شد تا روند خروج نخبگان از کشور با کاهش مواجه شود ولیکن هستند همچنان نخبگانی که برای مقاطع تحصیلی بالاتر به خارج از کشور میروند.
آنگونه که دکتر سعید سهرابپور قائم مقام بنیاد ملی نخبگان گفته بنیاد ملی نخبگان در دو مرحله و طی سالهای 90 و 91 آماری از خروج نخبگان ارائه کرد که بر اساس آمار سال 91 ، به طور متوسط 30 درصد نخبگان تحت پوشش بنیاد از کشور خارج شدهاند.
او از سفر نخبگان و دانشجویان برتر به کشورهای آمریکا و کانادا و در اولیت بعدی بعدی به آلمان، انگلیس، سوئیس و کشورهای حوزه اسکاندیناوی خبر داده و افزوده همه دانشجویان نخبه تحت پوشش بنیاد، مقطع کارشناسی خود را در دانشگاههای داخل کشور میگذرانند و برای مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری به خارج از کشور میروند و در این میان اکثر کسانی که میخواهند به دانشگاههای درجه یک کشورهای خارجی بروند، پس از مقطع کارشناسی از کشور خارج میشوند و دورههای تحصیلات تکمیلی خود را در آنجا میگذرانند.
سهرابپور به یک مشکل اساسی و پایهای در کشور اشاره کرده است. او جذب نخبگان را یک مشکل جدی می داند و میگوید که در کشور جوانان با استعداد فراوانی داریم که باید شرایط جذب آنها در دانشگاهها، مراکز تحقیقاتی و محیطهای شغلی فراهم شود به عنوان نمونه سالانه دو هزار و 500 نفر از دانشگاه صنعتی شریف فارغ التحصیل میشوند و ما با مشکل جذب آنها مواجه هستیم. !!!
قائم مقام بنیاد ملی نخبگان به ذکر یک مثال پرداخته و گفته که در حال حاضر اگر 30 هزار نفر از فارغالتحصیلان درجه یک دکتری از دانشگاههای برتری همچون MIT به ایران بیایند ما تنها میتوانیم دو یا سه هزار نفر آنها را در دانشگاهها جذب کنیم؛ سوالی که در اینجا مطرح میشود این است که مابقی آنها را چگونه جذب خواهیم کرد؟
سهرابپور تصریح کرد: در حال حاضر ما در کشور با مشکل اشتغال نخبگان مواجه هستیم؛ اشتغالی در سطح شأن نخبگان. اگر اقتصاد کشور شکوفا شود، اگر عسلویه ما همانند قدیم فعال شود و دهها اگر دیگر نداشته باشیم، شرایط به نحوی خواهد بود که ما بتوانیم تمامی فارغالتحصیلان را جذب کنیم.
قائم مقام بنیاد ملی نخبگان، یکی از دلایل عدم بازگشت دانشجویان را مساله شغل دانسته و گفته که یک فارغالتحصیل ایرانی دانشگاه استنفورد اگر به کشور ایران بیاید و بتواند در یکی از دانشگاههای برتر به عنوان استادیار پایه یک جذب شود درآمد او تنها 2.5 میلیون تومان است! همچنین بالاترین حقوق یک عضو هیات علمی و در واقع یک عضو هیات علمی با مرتبه استاد تمام پایه 40 در دانشگاهی همچون شریف 7 میلیون تومان است؛ بنابراین برخی از فارغالتحصیلان برای بازگشت به ایران نسبت به آینده خود نگرانند. البته باید به این نکته توجه داشت که اگر فردی کمی صبوری داشته باشد شاید در ابتدا حقوق او پایین باشد اما پس از مدتی میتواند با دریافت پروژههای تحقیقاتی درآمد خود را نیز ارتقاء دهد.
تنها دلیل برگشت نخبگان
وی تنها دلیل برگشت برخی از نخبگان به کشور را علاقهمندی به آب و خاک کشور و نیز خانواده عنوان کرد و گفت: آنهایی که به کشور برمیگردند کشور و خانواده برایشان در اولویت قرار دارد بنابراین از مزایا و امتیازات کشورهای خارجی میگذرند اما متاسفانه این موضوع نیز در حال ضعیف شدن است و این مساله باید از طریق آموزش و پرورش ما مورد بررسی قرار گیرد که کجای سیستم دارای مشکل است.
